කොළොම්පුරේ ශ්රියා
දිලිත් ජයවීර චරණ කවි දහයට ගී දහයක් වැඩ සටහනේ දී ප්රකාශ කල අදහසක් වුණෙ කොළඹ අපේ කරගත් බව. මා හිතන්නේ කොළඹ අපේ කර ගැනීමට දෙයක් නැති බව. කොළඹ කියන්නෙ ගැමියන් ජීවත්වෙන තරමක ලොකු ගමක් පමණයි. මේ ගම බටහිර කුඩා නගරයක් සමගවත් සංසන්දනය කරන්න බැහැ. අපට ඇත්තේ බටහිර දේවල කුඩා ගැමි ආකෘති පමණයි. ඒත් අප මේ ලොකු ගම මහා නගරයක් කියා හිතා එයට බයවෙනවා. ඒ හීනමානය නිසා. එය ඉංගිරිසින් විසින් ඇති කරන ලද හීනමානයක්. දිලිත්ට හීනමානයක් නැති කමයි ඔහුගේ ශක්තිය.
දිලිත් මා හා කැමරන්
දිලිත් චරණෙ කවි දහයට ගී දහයක් වැඩ සටහනෙ දි කියන විධියට මා ඔහුට මුලින් ම බලපා ඇත්තේ ඔහු ගාල්ලේ ශාන්ත ඇලෝශියස් විදුහලේ උසස් පෙළ පන්තියට ගිය අලුත. රත්න ශ්රී එකල එහි ගුරුවරයෙක්. ඔහු මට ආරාධනය කළා විද්යාලයේ කතාවක් කරන්න කියා. මා එහි ගිය බවත් කතාවක් කළ බවත් මට මතකයි. එහෙත් කිවුවේ මොනවා ද කියා මට මතක නැහැ. මට ඒ කිසිම දෙයක් මතක නැහැ. මගේ මතකය එතරම් දුර්වලයි. දිලිත්ට අනුව මා කතා කර තියෙන්නේ විද්යාවේ කලාව ගැන. ඒ දෙකෙන් එකක්වත් මා දන්නේ නැහැ. ඒත් දෙයියන්නෙ පිහිටෙන් මට දෙයියන් ගැන වුණත් මොහොතකින් කතා කරන්න පුළුවන්. මා එදා කිවුවලු හඳ ගැනත් රත්න ශ්රී ගැනත්. එය ඇත්ත වෙන්න ඕන. ළඟදි මගේ මිතුරකු රත්න ශ්රී හමුවී තිබෙනවා. රත්න ශ්රී ද ඒ කතාව කියා තියෙනවා.
සුබ පැතුමේ පසුබිම
ජනේරුව අපට පෘතුගීසීන්ගෙන් ලැබුණු එකක් වෙන්න ඕන. පෘතුගීසි භාෂාවෙන් ජනවාරි මාසෙට කියන්නෙ ජනෙයිරෝ කියල මගේ මිතුරකු කියා එවල තිබුණා. ඒ වුණත් 1516 ඉඳන් අවුරුදු හාරසිය පනහක් පමණ යනකම් මෙරට සාමාන්ය ජනයා ජනේරුවක් ගැන තැකුවෙ නැහැ. ඒත් ඊයෙ විජාතික රූපවාහිනිය හා අනෙක් නාළිකා සමහරක් ජනේරුව ජයට ම සැමරුව. ඊයෙ පාන්දර ආතල්ගම පුනර්ජීවනයක් ලැබුවා කියන්න පුළුවන්.
ජනේරුවට කාට සුබ පතන්න ද?
කාදිනල්තුමාට නව වසරට සුබ පතන්නෙ නැතුව මා කාට සුබ පතන්න ද? ජනවාරි පළමුවැනි දාට අපි ඒ දවස්වල කිවුවෙ ජනේරුව කියල. අවුරුද්ද කිවුවෙ බක් මහ අවුරුද්දට. ඒකට පාරභෞතික නොවෙයි භෞතික හේතුවක් තිබුණා. පඬි නැට්ටන්ගෙ විද්යාවට අනුව නම් සූර්යයා ගමන් කරන්නෙ නැහැ. ඒත් මා වගේ සිංහලයන්ට අනුව නම් හිරු දෙවියන් ගමන් කරනවා. සූර්යයා අවුරුද්දකට වරක් පොළොව වටේ යනවා. ඒ සඳහා ගත වන කාලය සිංහලයන් ද විනාඩියට තත්පරයට දැන හිටියා. හිරු මීන රාශියෙන් මේෂ රාශියට යනවා කියල තමයි කිවුවෙ. තාමත් එහෙමයි. ඒක මොකක් හරි සංසිද්ධියක්. දැක ගන්න පුළුවන් සංසිද්ධියක්. රාශිවලට අහස බෙදල තිබුණෙ. ඒ ඈත තියෙන තරු පොකුරු අනුව. ඒ රාශි සීමා බලා ගන්න පුළුවන්. අපි නොනගතය කිවුවෙ සූර්යයා මේෂ රාශියට පැමිණත් නැති නොපැමිණත් නැති (අගතත් නැති අනගතත් නැති න අනගත) ඉංගිරිසි පැය දොළහයි මිනිත්තු හතළිස් අටක කාල ප්රාන්තරයකට. සිංහල පැයවලින් නම් පැය දහසයයි. සිංහල පැය තිහක් ඉංගිරිසි පැය (හෝරා) විසිහතරයි.
කාදිනල්තුමාට සුබ පැතුම්